Để có trải nghiệm tốt hơn trên trên trang thông tin điện tử VKSND tỉnh Sóc Trăng, bật JavaScript trong trình duyệt của bạn
Bật javasrcipt trình duyệt Chrome Bật javasrcipt trình duyệt IE
chi tiết tin
 

Tại phiên tòa sơ thẩm, KSV có quyền thay đổi quyết định truy tố bị cáo với các khoản khác trong cùng điều luật mà VKS truy tố trước đó?

Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được thông qua và có hiệu lực từ ngày 01.7.2004. Bộ luật là căn cứ pháp lý quan trọng nhất" quy định về trình tự, thủ tục khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, chức năng nhiệm vụ và mối quan hệ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng”. Để các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự chủ động phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, phát hiện chính xác, nhanh chóng xử lý công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.

Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực hiện, cùng với sự phát triển của đất nước, kéo theo đó tình hình tội phạm ngày càng có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, thì lúc này BLTTHS có một số điều khoản quy định không còn phù hợp, không theo kịp với thực tế, đòi hỏi các nhà Lập pháp phải nghiên cứu, sửa đổi BLTTHS, để BLTTHS là công cụ pháp lý quan trọng cho các Cơ quan tiến hành tố tụng có thể dựa vào đó mà đấu tranh, phòng ngừa, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội. Bài viết này, đề cập đến vấn đề "tại phiên tòa sơ thẩm, KSV (Viện kiểm sát) có quyền thay đổi quyết định truy tố bị cáo với khoản khác trong cùng một điều luật mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó" mà hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này.

Điều 196 BLTTHS quy định về Giới hạn của việc xét xử như sau:

"Tòa án chỉ xét xử những bị cáo và những hành vi theo tội danh mà Viện kiểm sát truy tố và Tòa án đã quyết định đưa vụ án ra xét xử

Tòa án có thể xét xử bị cáo theo khoản khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật hoặc về một tội khác bằng hoặc nhẹ hơn tội mà Viện kiểm sát đã truy tố"

Tại Nghị quyết số 04/2004/NQ-HĐTP ngày 05 tháng 11 năm 2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn và có đưa ra ví dụ về việc Tòa án có thể xét xử bị cáo theo khoản khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật như sau: "với những hành vi mà Viện kiểm sát truy tố, Toà án có thể xét xử bị cáo theo khoản nặng hơn hoặc theo khoản nhẹ hơn so với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật.

Ví dụ: Viện kiểm sát truy tố bị cáo A về năm hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 2 Điều 139 của Bộ luật hình sự. Theo quy định tại đoạn 2 Điều 196 của BLTTHS thì Toà án có thể xét xử bị cáo A về năm hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản này theo khoản 1 hoặc theo khoản 3 hoặc cũng có thể theo khoản 4 Điều 139 của Bộ luật hình sự".

Theo như hướng dẫn này, việc Tòa án có thể xét xử theo khoản khác trong cùng một điều luật mà Viện kiểm sát đã truy tố thì đã được pháp luật quy định rõ ràng. Tuy nhiên, tại phiên tòa xét xử vụ án hình sự, KSV (Viện kiểm sát) có quyền truy tố bị cáo khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó hay không?

Trường hợp thứ nhất: KSV (Viện kiểm sát) có quyền truy tố bị cáo khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó trong cùng một điều luật theo khoản nhẹ hơn:

Theo quy định tại điều 217 BLTTHS quy định "Kiểm sát viên trình bày lời luận tội, đề nghị kết tội bị cáo theo toàn bộ hay theo một phần nội dung cáo trạng hoặc kết luận về tội nhẹ hơn.....", điều 221 BLTTHS quy định: Khi kiểm sát viên rút một phần quyết định truy tố hoặc kết luận về tội nhẹ hơn thì Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử......" Như vậy, với quy định này, tại phiên tòa, KSV (Viện kiểm sát) được quyền truy tố bị cáo khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố theo khoản nhẹ hơn trong cùng một điều luật.

Trường hợp thứ hai: KSV (Viện kiểm sát) có quyền truy tố bị cáo khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó trong cùng một điều luật theo khoản nặng hơn, về vấn đề này có hai quan điểm khác nhau:

Quan điểm thứ nhất cho rằng: Tại phiên tòa, KSV (Viện kiểm sát) vẫn có thể thay đổi theo khoản nặng hơn trong cùng một điều luật khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó. Vì trong quá trình tham gia xét xử hoặc theo diễn biến tại phiên tòa Kiểm sát viên nhận thấy, bị cáo không phạm vào khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố nhưng phạm vào khoản khác nặng hơn trong cùng một điều luật nếu Viện kiểm sát không được thay đổi khoản nặng hơn mà vẫn tiếp tục bảo vệ theo khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó thì vô hình chung Viện kiểm sát đã thấy sai mà vẫn phải bảo vệ quan điểm truy tố trước đó. Điều này là không đúng theo nguyên tắc " Xác định sự thật của vụ án" được quy định tại điều 10 BLTTHS trong đó quy định rõ: Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải áp dụng mọi biện pháp hợp pháp để xác định sự thật vụ án một cách khách quan toàn diện và đầy đủ...." Trong khi đó, Tòa án lại có thẩm quyền xét xử theo khoản nặng hơn trong cùng một điều luật khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó mà không phải trả hồ sơ điều tra bổ sung (Theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/2004/ NQ-HĐTP ngày 05 tháng 11 năm 2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để xét xử bị cáo khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trong cùng một điều luật thì cần phải thi hành đúng theo quy định của BLTTHS về thẩm quyền xét xử của Tòa án các cấp, về thành phần xét xử sơ thẩm và về việc bảo đảm quyền bào chữa của bị cáo)

Quan điểm thứ hai cho rằng: Tại phiên tòa, KSV (Viện kiểm sát) không có quyền thay đổi theo khoản nặng hơn trong cùng một điều luật, khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó. Vì BLTTHS không quy định, nếu Viện kiểm sát thay đổi khoản nặng hơn khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố, sẽ là vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng và nếu việc Viện kiểm sát thay đổi với khoản nặng hơn trong cùng một điều luật sẽ "không có lợi" cho bị cáo, ảnh hưởng đến quyền của bị cáo.  

Từ những phân tích trên và đối chiếu với quy định của BLTTHS hiện hành  theo quan điểm của người viết thì quan điểm thứ hai là đúng. Vì BLTTHS không quy định Viện kiểm sát có thể truy tố bị cáo khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó trong cùng một điều luật theo khoản nặng hơn và tại điều 3 BLTTHS quy định về "Bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tố tụng hình sự" thì "mọi hoạt động tố tụng hình sự của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng phải được tiến hành theo quy định của Bộ luật này". Tuy nhiên, khía cạnh nào đó dự thảo sửa đổi BLTTHS tới đây có nên thêm quy định: "Tại phiên tòa, sau khi kết thúc việc xét hỏi, Kiểm sát viên trình bày luận tội, đề nghị kết tội bị cáo theo toàn bộ hay một phần nội dung cáo trạng hoặc kết luận về tội nhẹ hơn; nếu thấy không có căn cứ để kết tội thì rút toàn bộ quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo không phạm tội. Đối với những vụ án, Tòa án có quyết định đưa vụ án ra xét theo khoản nặng hơn khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó trong cùng một điều luật nếu đảm bảo theo đúng quy định của BLTTHS về thẩm quyền xét xử của Tòa án các cấp, về thành phần xét xử sơ thẩm và về việc quyền bào chữa của bị cáo, thì tùy từng trường hợp, Kiểm sát viên quyết định trình bày luận tội theo hướng truy tố bị cáo theo khoản nặng hơn trong cùng một điều luật đã truy tố trong cáo trạng trước đó hoặc vẫn trình bày luận tội theo toàn bộ nội dung cáo trạng đã truy tố. Kiểm sát viên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp về quyết định này". Vì trên thực tế, Viện kiểm sát không có quyền thay đổi theo khoản nặng hơn trong cùng một điều luật, khác với khoản mà Viện kiểm sát đã truy tố trước đó sẽ gây khó khăn cho Kiểm sát viên tại phiên tòa.

                                                                             Nguyễn Quang Đại

Kiểm sát viên Viện KSND huyện Kế Sách

 


Tin liên quan

» Viện kiểm sát nhân dân huyện Thạnh Trị ban hành kiến nghị yêu cầu cơ quan CSĐT Công an huyện Thạnh Trị khắc phục vi phạm trong công tác tiếp nhận, giải quyết tố tác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố
» Viện kiểm sát nhân dân huyện Thạnh Trị ban hành kiến yêu cầu cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Thạnh Trị khắc phục vi phạm trong công tác giải quyết án Hình sự
» VKSND huyện Kế Sách tăng cường công tác Kiến nghị trong tuyên truyền, phổ biến quy định về họ, hụi, biêu phường tại địa phương
» Viện KSND tỉnh Sóc Trăng kiến nghị áp dụng biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật
» Thực hiện tốt việc giải quyết án hình sự liên quan đến công tác phòng chống dịch bệnh Covid 19