Để có trải nghiệm tốt hơn trên trên trang thông tin điện tử VKSND tỉnh Sóc Trăng, bật JavaScript trong trình duyệt của bạn
Bật javasrcipt trình duyệt Chrome Bật javasrcipt trình duyệt IE
chi tiết tin

Vướng mắc trong việc áp dụng khoản 5 Điều 88 Bộ luật tố tụng hình sự 2015

          Từ khi Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành đã tạo điều kiện thuận lợi rất lớn cho công tác giải quyết các vụ án hình sự, góp phần không nhỏ vào công tác đấu tranh phòng chống tội phạm; tháo gỡ nhiều khó khăn vướng mắc về giải quyết vụ án giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên sau một thời gian triển khai thực hiện thì Bộ luật TTHS  năm 2015 thì đâu đó vẫn còn quan điểm nhận thức khác nhau giữa các cơ quan tiến hành tố tụng về việc áp dụng pháp luật, nhiều nội dung của Bộ luật TTHS vẫn còn vướng mắc.

          Trong phạm vi của bài viết này, tác giả xin phân tích về khoản 5 Điều 88 Bộ luật TTHS năm 2015 như sau:

          Khoản 5 Điều 88 BLTTHS năm 2015 quy định: “Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày lập biên bản về hoạt động điều tra, thu thập, nhận được tài liệu liên quan đến vụ án mà Kiểm sát viên không trực tiếp kiểm sát theo quy định của Bộ luật này thì Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm chuyển biên bản, tài liệu này cho Viện kiểm sát để kiểm sát việc lập hồ sơ vụ án. Trường hợp do trở ngại khách quan thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không được quá 15 ngày. Trong thời hạn 03 ngày, Viện kiểm sát đóng dấu bút lục và sao lưu biên bản, tài liệu lưu hồ sơ kiểm sát và bàn giao nguyên trạng tài liệu, biên bản đó cho Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Việc giao nhận tài liệu, biên bản được lập biên bản theo quy định tại Điều 133 của Bộ luật này.

          Từ quy định trên, có nhiều quan điểm khác nhau:

          - Quan điểm thứ 1 cho rằng: Khi Kiểm sát viên không trực tiếp kiểm sát theo quy định của Bộ luật TTHS thì thời điểm Cơ quan điều tra phát sinh trách nhiệm chuyển giao chứng cứ, tài liệu cho Viện kiểm sát là từ khi Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Bởi vì khi khởi tố vụ án hình sự thì Cơ quan điều tra mới có quyền tiến hành một số các hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật TTHS (thu thập chứng cứ, tài liệu, đồ vật.....). Còn trong giai đoạn tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố việc thu thập chứng cứ, tài liệu thì không cần thiết phải chuyển cho Viện kiểm sát để thực hiện chức năng kiểm sát, vì nó không nằm trong hoạt động điều tra.

          - Quan điểm thứ 2 cho rằng: Cơ quan điều tra phải chuyển giao chứng cứ, tài liệu cho Viện kiểm sát bắt đầu từ giai đoạn tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố cho đến khi kết thúc việc điều tra vụ án hình sự. Bởi vì xuất phát từ các nguyên nhân sau:

          + Viện kiểm sát là cơ quan duy nhất có chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, trong đó có hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố. Để đảm bảo căn cứ cho Viện kiểm sát phê chuẩn các quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra (như phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp; phê chuẩn quyết định KTBC; phê chuẩn lệnh bắt bị can để tạm giam...vvv) thì đòi hỏi các chứng cứ, tài liệu mà Cơ quan điều tra thu thập nhằm chứng minh tội phạm phải được chuyển cho Viện kiểm sát trong thời hạn luật định quy định tại khoản 5 Điều 88 Bộ luật TTHS; mục đích để Viện kiểm sát kịp thời kiểm tra, đánh giá chứng cứ một cách khách quan, toàn diện có dấu hiệu của tội phạm hay không trước khi thực hiện việc phê chuẩn các quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra.

          + Tránh làm thất lạc, làm thay đổi, bổ sung hoặc đánh tráo chứng cứ;

          + Tạo điều kiện vụ án hình sự được giải quyết kịp thời đúng hạn luật định, hạn chế được tình trạng trả hồ sơ điều tra bổ sung hoặc đình chỉ bị can do hành vi không cấu thành tội phạm;

          - Trong khoa học pháp lý Việt Nam hiện nay tồn tại nhiều quan điểm khác nhau và đến thời điểm này cũng chưa có văn bản nào quy định về khái niệm, định nghĩa thế nào là "Hoạt động điều tra" nhưng theo cách hiểu phổ biến nhất hiện nay là "Hoạt động điều tra là hoạt động của Cơ quan điều tra trong việc điều tra vụ án hình sự, tức là phải có quyết định khởi tố vụ án hình sự" theo cách hiểu này thì ranh giới giữa chức năng Cơ quan điều tra với hoạt động điều tra nó không rõ ràng, còn mang tính chung chung nhưng trên thực tế thì hoạt động điều tra được Cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện trong tất cả các giai đoạn của tố tụng hình sự (gồm giai đoạn tin báo, khởi tố điều tra, truy tố, xét xử)

          - Như chúng ta đã biết dấu vết của tội phạm tự bản thân nó chưa phải là chứng cứ mà muốn sử dụng dấu vết đó làm chứng cứ thì buộc phải Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, thu thập theo đúng trình tự, thủ tục của pháp luật TTHS và thực tiễn cho thấy không bao giờ có sẵng những lời khai, biên bản hoạt động điều tra mà muốn làm được điều này thì phải tiến hành hoạt động điều tra.

          - Như vậy hoạt động điều tra được thực hiện ngay cả trong giai đoạn tin báo (như kiểm tra xác minh, khám nghiệm hiện trường, thực nghiệm điều tra, lấy lời khai...) đó chính là một trong những hoạt động điều tra.

          * Tác giả đồng tình với quan điểm thứ 2, rất mong nhận được ý kiến đóng góp, trao đổi của các đồng chí./.

Danh Thành Vinh – VKSND huyện Mỹ Tú, Sóc Trăng


Tin liên quan

» Trao đổi về thủ tục thi hành hình phạt bổ sung
» Viện kiểm sát nhân dân huyện Trần Đề thực hiện quyền kiến nghị phòng ngừa tác hại của ma túy
» Ban hành kiến nghị Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự Tòa án nhân dân huyện Trần Đề theo BLTTDS năm 2015
» Tổ chức phiên Tòa rút kinh nghiệm – Giải pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết án Dân sự, Kinh doanh thương mại
» Giành quyền quản lý di sản thờ cúng, gần 10 năm tranh chấp và hồi kết